Wielkopolska Izba Rolnicza
Wielkopolska Izba Rolnicza

Precyzja w zwalczaniu chorób rzepaku

Najważniejsze choroby rzepaku to sucha zgnilizna kapustnych, zgnilizna twardzikowa, czerń krzyżowych oraz szara pleśń. Wszystkie te choroby mogą być przyczyną znacznych strat w plonie w uprawie tej rośliny. Grzyb Phoma lingam powodujący suchą zgniliznę kapustnych może atakować rzepak w ciągu całego okresu wegetacyjnego. Objawy na wszystkich częściach nadziemnych rośliny to charakterystyczne żółtawe lub jasno szare plamy z widocznymi na ich powierzchni piknidiami w postaci czarnych kropeczek, w których znajdują się liczne zarodniki konidialne. W miarę rozwoju rośliny plamy te powiększają się i pogłębiają, mogąc doprowadzić do ograniczania zawiązywania łuszczyn i przedwczesnego dojrzewania.

Czerń krzyżowych powodowana przez grzyby z rodzaju Alternaria może zmniejszyć plon do 30%, zwłaszcza gdy wystąpi na łuszczynach, powodując ich przedwczesne dojrzewanie i osypywanie się nasion. Grzyb poraża rzepak w trakcie całego okresu wegetacyjnego i może wystąpić na wszystkich organach rośliny. Na liściach i łodygach tworzą się na przemian jasne i ciemne pierścienie, lub ciemne nieregularne plamy. Na łuszczynach są to zazwyczaj czarne, początkowo małe, okrągłe plamki, które w miarę upływu czasu mogą zająć całą powierzchnię łuszczyny.

Zgnilizna twardzikowa powodowana przez Sclerotinia sclerotiorum jest równie groźna jak sucha zgnilizna kapustnych. Rozwojowi choroby sprzyja wysoka wilgotność i opadające płatki kwiatowe, pozostające w rozwidleniach łodyg rzepaku lub u nasady liści, gdzie występują odpowiednie warunki dla rozwoju grzyba. Na łodygach powstają jasne plamy z nalotem białej, puszystej grzybni, z biegiem czasu obejmujące cały jej obwód, a w środku zniszczonej łodygi tworzą się czarne skleroty, stanowiące organy przetrwalnikowe grzyba. Przy dużym nasileniu choroby rośliny rzepaku zamierają.

Szara pleśń powodowana Botritis cinerea w warunkach wysokiej wilgotności powietrza może wystąpić na wszystkich nadziemnych częściach roślin w postaci stref gęstego, szarego, często pylącego nalotu. Po deszczu strefy te stają się białawe i na pędzie mogą być pomylone ze zgnilizną twardzikową. Choroba występuje corocznie, przede wszystkim w gęstych, wyległych zasiewach. W rzepaku, podobnie jak czerń krzyżowych, może powodować straty w plonie rzędu 30%, zwłaszcza w sezonach z deszczową pogodą.

Yamato 303 SE zapewnia ochronę rzepaku przed wszystkimi groźnymi chorobami grzybowymi. Taki system ochrony jest możliwy dzięki połączeniu dwóch unikalnych substancji aktywnych z różnych grup chemicznych o wzajemnie uzupełniających się mechanizmach działania. Jedna z nich to benzimidazol - tiofanat metylowy, a druga to tetrakonazol. Obydwie substancje działają systemicznie, czyli zarówno na powierzchni rośliny jak i przemieszczając się wewnątrz jej, powodują zaburzenia w rozwoju patogenów i blokują w ten sposób procesy chorobowe. Oznacza to, że przed porażeniem przez grzyby chronione są nie tylko opryskane części rośliny, ale zabezpieczone są też te, które wyrosną i rozwiną się później. Ponad 80% substancji czynnych jest aktywnie wchłaniana przez roślinę w ciągu pierwszej godziny, reszta pozostaje w kutykuli i jest uwalniana w ciągu kilku następnych dni. Zastosowanie dwóch perfekcyjnie dobranych substancji aktywnych przeciwdziała tworzeniu się odporności u patogenów oraz powoduje, że preparat jest samowystarczalny tzn. można go stosować we wszystkich terminach ochrony i będzie zabezpieczał rośliny przed wszystkimi chorobami. Formulacja SE środka, w postaci stałych cząstek i małych kapsułek zawieszonych w wodzie ułatwia szybkie wchłanianie i pobieranie preparatu oraz ogranicza jego zmywanie przez deszcz. Preparat jest łatwy w stosowaniu, gdyż zwalczając kompleks chorób nie wymaga precyzyjnego określenia patogenów znajdujących się na plantacji. Ponadto niewielkie opóźnienie terminu zabiegu przy użyciu Yamato 303 SE spowodowane niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi nie wpływa na jego skuteczność. Środek dobrze przemieszcza się również w niskiej temperaturze.

Ogromnie ważna cechą środka Yamacho 303 SE jest jego dobra charakterystyka toksykologiczna. Preparat jest nietoksyczny dla ludzi i zwierząt i jest bezpieczny dla pszczół i innych owadów pożytecznych.

Doświadczenia ze środkiem Yamato 303 SE w rzepaku prowadzono w Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie. Zabieg wykonano w fazie zwartego pąka stosując środek w dawce 1,75 l/ha. Jest to najlepszy termin do stosowania fungicydów na tej roślinie, gdyż wykonanie zabiegu w tym czasie często zabezpiecza rośliny przed wystąpieniem chorób aż do zbioru nasion. Termin ten jest optymalny na plantacjach, gdzie duży problem stanowi zgnilizna twardzikowa.

Fungicyd skutecznie zwalcza czerń krzyżowych, zgniliznę twardzikową, suchą zgniliznę kapustnych oraz szarą pleśń w rzepaku ozimym. Można go stosować zapobiegawczo lub po wystąpieniu pierwszych objawów chorób. W przypadku wystąpienia tylko czerni krzyżowych zabieg można opóźnić do momentu wykształcenia pierwszych łuszczyn przestrzegając jednakże terminu karencji.

Fungicyd Yamato 303 SE wykazał największą efektywność w zwalczaniu chorób liści i łuszczyn w porównaniu z preparatami standardowymi, przy czym w przypadku liści najskuteczniej zwalczał czerń krzyżowych, a w przypadku łuszczyn zgniliznę twardzikową (rys.1, 2).

Rys. 1

Rysunek 1. Ocena skuteczności środka Yamato 303 SE w ograniczaniu chorób liści rzepaku ozimego.


Rys. 2

Rysunek 2. Ocena skuteczności środka Yamato 303 SE w ograniczaniu chorób łuszczyn rzepaku ozimego.


Prof. Ewa Solarska