PATRONAT NAD SZKOŁAMI ROLNICZYMI

Reforma edukacji z 1997 roku spowodowała przejście szkół rolniczych z resortu rolnictwa do resortu edukacji. Brak zrozumienia ze strony MEN dla problemów i specyfiki tych szkół spowodował powolny ich upadek. Już od połowy lat 90-tych spadek liczby uczniów w szkołach rolniczych był dramatycznie duży, najpierw zaczęto ograniczać liczbę oddziałów, później likwidowano szkoły. Wielu rolników widząc swoją trudną sytuację i mgliste perspektywy rozwoju zaczęło kierować swoje dzieci do szkół nie mających nic wspólnego z rolnictwem. Niektóre zawody rolnicze np. mechanizator rolnictwa istnieją jako ewenementy.

I tak było do maja 2004 roku. Po tej dacie (przyp. wstąpienie Polski do Unii Europejskiej) nagle wykształcenie rolnicze stało się niezwykle potrzebne. Wiele spraw związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego wymaga posiadania minimum kwalifikacji zawodowych w tym zakresie. Przekazanie gospodarstwa rolnego w zamian za rentę strukturalną, zakup ziemi, dopłaty dla młodych rolników, a nawet kredyty inwestycyjne wymagają posiadania wykształcenia rolniczego.

Totalny brak inwestycji w bazę szkół rolniczych spowodował, że posiadany przez nie sprzęt, ciągniki i maszyny rolnicze to zabytki muzealne z lat 70-ych i 80-ych ubiegłego wieku. Niewiele szkół skorzystało z doposażenia w nowy sprzęt w ramach organizacji ośrodków egzaminowania czy w ramach środków Ministerstwa Rolnictwa przeznaczonych na modernizację w 2008 roku. Dochodzi do absurdalnej sytuacji gdy w gospodarstwach uczniów znajduje się nowoczesny sprzęt, a szkoła prowadzi zajęcia na starych Ursusach C-330 czy C-360. Kontakt uczniów z nową technologią i nowoczesną techniką jest ograniczony do wizyt na targach i pokazach lub polega na zapoznaniu się z ofertą z materiałów promocyjnych firm produkujących i sprzedających sprzęt rolniczy. Niestety nie lepiej wygląda sytuacja z kadrą dydaktyczną szkół rolniczych. Nauczyciele w wielu przypadkach zatrzymali się w swojej pracy dydaktycznej na maszynach i ciągnikach, których konstrukcje są mocno przestarzałe. Brak systemu dokształcania nauczycieli stworzył sytuację, w której uczeń często wie więcej na temat nowoczesnej techniki rolniczej niż jego mistrz.

Dlatego istnieje konieczność bliższej współpracy firm produkujących i sprzedających sprzęt rolniczy ze szkołami rolniczymi. Nie jest nowatorskie rozwiązanie, gdyż takie systemy współpracy od lat funkcjonują w Europie Zachodniej. Jedną z form współpracy może być patronat. Ta forma z powodzeniem funkcjonuje w zawodach mechanik samochodowy i mechatronik, gdzie firmy motoryzacyjne wspierają aktywnie szkolenie zawodowe, oczekując od szkół wykształcenia przyszłych pracowników. Dobry początek został zrobiony w Zespole Szkół Technicznych w Poznaniu, gdzie od 2 lat patronuje szkole Wielkopolska Izba Rolnicza na mocy podpisanego porozumienia.

Dlatego też z inicjatywy czasopisma "AGROMECHANIKA" i Zespołu Szkół Technicznych im. Michała Drzymały w Poznaniu powstaje program patronatu nad szkołami rolniczymi. Program powstaje przy wydatnej pomocy Wielkopolskiej Izby Rolniczej. W celu pełnej realizacji założeń i celów programu niezbędna jest pomoc i współpraca Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Finansów, Krajowej Rady Izb Rolniczych, samorządów powiatowych, w których gestii znajdują się szkoły rolnicze. Mile widziana każda pomoc ze strony instytucji, stowarzyszeń, towarzystw działających na rzecz rozwoju rolnictwa, wsi i edukacji. Inicjatorzy stawiają w programie następujące cele:

• ułatwienie dostępu uczniom szkół rolniczych do nowoczesnej techniki rolniczej i nowych technologii wytwarzania;
• wykształcenie absolwentów przygotowanych do stosowania we własnym gospodarstwie nowych rozwiązań konstrukcyjnych maszyn i ciągników rolniczych;
• wyszkolenie przyszłych pracowników firm, mechaników serwisowych, sprzedawców itp.;
• stałe dokształcanie kadry dydaktycznej szkół rolniczych;
• pomoc dla szkół w unowocześnianiu bazy dydaktycznej: wyposażeniu pracowni i warsztatów szkolnych w nowoczesny sprzęt, urządzenia i narzędzia;
• pomoc dla uczniów, pochodzących z gospodarstw rolnych, w trudnej sytuacji materialnej, których nie stać na kształcenie się w szkołach rolniczych odległych od miejsca zamieszkania;
• kształtowanie u uczniów kultury technicznej i dobrej praktyki rolniczej;
• wdrażanie uczniów do stosowania w produkcji rolnej "dobrej praktyki rolniczej";
• kreowanie wizerunku firm patronackich poprzez szereg działań marketingowych stosowanych przez szkoły.

Aby w pełni można było zrealizować powyższe cele należy dobrać odpowiednie formy ich realizacji. Oto niektóre z nich:

• organizacja zajęć w szkołach z wykorzystaniem sprzętu firmowego (maszyn, ciągników, urządzeń) z fachowym komentarzem pracowników firm;
• organizacja wykładów, seminariów, ćwiczeń na temat nowych rozwiązań w technice rolniczej;
• wycieczki do firm patronackich połączone z prezentacją osiągnięć firmy, przeglądem maszyn i ciągników rolniczych;
• szkolenia specjalistyczne dla uczniów z zakresu obsługi i eksploatacji ciągników i maszyn rolniczych (kombajny zbożowe, sieczkarnie samojezdne itp.);
• praktyki zawodowe i praktyczna nauka zawodu w zakładach serwisowych produkcyjnych firm patronackich,
• szkolenia dla przyszłych mechaników serwisowych i sprzedawców;
• pomoc finansowa i rzeczowa w wyposażaniu pracowni i warsztatów szkolnych w nowoczesne pomoce dydaktyczne;
• organizacja szkoleń specjalistycznych dla nauczycieli szkół rolniczych w formie jedno-lub kilkudniowych konferencji warsztatów itp.;
• współudział w organizowanych przez szkołę konkursach, olimpiadach zawodowych;
• pomoc finansowa dla najzdolniejszych i uczniów w trudnej sytuacji materialnej poprzez ufundowanie stypendiów, nagród lub innych materialnych form wsparcia;
• udział w życiu szkoły poprzez uczestnictwo w ważnych dla szkoły wydarzeniach takich początek i zakończenie roku szkolnego, Dzień Edukacji Narodowej itp.;
• pomoc w przygotowaniu uczniów do olimpiad zawodowych na szczeblu regionalnym i centralnym.

Oczywiście szkoły biorące udział w programie biorą na siebie obowiązki wynikające z porozumienia - umowy zawartej z firmą patronującą. Chodzi między innymi o kreowanie wizerunku firmy patronującej, wspomaganie działań marketingowych firmy, pomoc w organizowanych przez firmę przedsięwzięciach. Mimo oczywistych obowiązków korzyści dla szkół są niewspółmiernie większe.

Jednak, aby program mógł skutecznie zadziałać należy spełnić kilka warunków.

1. Program powinien być realizowany we wszystkich szkołach rolniczych niezależnie od przynależności resortowej.
2. Program powinien obejmować kierunki rolnicze w tych szkołach i być realizowany w zawodach: technik mechanizacji rolnictwa, mechanik operator pojazdów i maszyn rolniczych, technik rolnik, rolnik.
3. Cele i formy realizacji programu mogą dowolnie wybrane przez szkołę i firmę patronacką na drodze porozumienia. Nie wszystkie cele i nie wszystkie formy muszą być przyjęte do realizacji.

Karol Wesołowski
Zespół Szkół Technicznych Poznań - Golęcin