W latach '90 przekazałem gospodarstwo rolne synowi w zamian za rentę z KRUS. Później przeszedłem na emeryturę z ZUS, gdzie uznano mi lata pracy w uspołecznionych zakładach pracy, a nie uwzględniono 7 lat pracy w gospodarstwie rolnym. Czy ZUS miał prawo, aby postąpić w ten sposób?
Do zaistniałego problemu zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 ze zm.), w szczególności art. 10 stanowiący, że przy ustalaniu prawa do emerytury i jej wysokości uwzględnia się za okresy składkowe także okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono wymagane składki, okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia, które przypadły przed dniem 1 lipca 1977 r. oraz okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. Uznanie tych okresów za okresy składkowe może nastąpić jedynie wówczas, gdy okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach ogólnych, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury. Wtedy uwzględnia się powyższe okresy pracy w rolnictwie jedynie w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu, o którym mowa w poprzednim zdaniu. Z uwagi na fakt, iż z Pana relacji nie sposób wywnioskować, czy wspomniane nie zaliczone przez ZUS 7 lat pracy w gospodarstwie rolnym to cała długość Pana pracy w gospodarstwie rolnym, czy jedynie jego część, trzeba się zastanowić, czy może ZUS nie uwzględnił części okresu przepracowanego w gospodarstwie nie uznając tym samym pozostałych 7 lat. Nie jestem w stanie tego rozstrzygnąć na podstawie posiadanych informacji. Natomiast z drugiej strony proszę mieć na uwadze, że okresy składkowe zaliczone przez KRUS, nie będą uwzględniane przez ZUS. Z treści art. 10 ust. 3 wynika, że ww. okresów, nazwijmy je "rolniczymi", nie uwzględnia się, jeżeli zostały one zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty, na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Mówiąc wprost, to co KRUS zaliczył i na tej podstawie wypłaca świadczenie (emerytura lub renta) nie może być jednocześnie zaliczone przez ZUS jako okres uprawniający do wypłaty emerytury bądź renty. Jeszcze raz pragnę podkreślić, iż brakuje tutaj pełnej wiedzy, co do Pańskiej sytuacji, jednakże sądzę, iż w tym przypadku mamy do czynienia z zaliczeniem na poczet okresów składkowych jedynie części lat przepracowanych w gospodarstwie rolnym, a te pozostałe 7 lat nie zostało uwzględnionych z uwagi na wystarczający do uzyskania emerytury staż pracy.
Wydzierżawiłem trzy lata temu ziemię od ANR na 10 lat. Niedawno otrzymałem list od adwokata osoby, która jest spadkobiercą poprzedniego właściciela gruntu, wzywający mnie do opuszczenia i wydania nieruchomości. Do listu załączone było orzeczenie sądu stwierdzające, że ta osoba rzeczywiście jest spadkobiercą dawnego właściciela. Jak w tej sytuacji wygląda zawarta umowa dzierżawy?
Oczywistym jest, że ANR wydzierżawiając przedmiotową nieruchomość nie przekroczyła swoich uprawnień, a Pan obejmując ją w dzierżawę działał w dobrej wierze nie posiadając wiedzy na temat ewentualnych roszczeń spadkobierców. Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że umowa została skutecznie zawarta i pozostaje w mocy. Zmiana nastąpi jedynie w sferze podmiotowej stosunku dzierżawy, ponieważ w miejsce dotychczasowego wydzierżawiającego wstąpi prawowity właściciel, czyli spadkobierca. Jeżeli otrzymał Pan wezwanie do wydania i opuszczenia gruntu, to winien Pan niezwłocznie poinformować ANR, albowiem art. 665 kodeksu cywilnego przewiduje, że gdy osoba trzecia dochodzi przeciwko najemcy roszczeń dotyczących rzeczy najętej, najemca powinien niezwłocznie zawiadomić o tym wynajmującego. Wprawdzie przepis ten dotyczy stosunku najmu, ale na mocy art. 694 do dzierżawy stosuje się odpowiednio przepisy o najmie. Zatem ciąży na Panu obowiązek powiadomienia wydzierżawiającego. Rozumiem także, że umowa dzierżawy zawarta na 10 lat z ANR ma charakter pisemnej umowy z datą pewną oraz, że przedmiot dzierżawy został Panu wydany. Jest to niezmiernie istotne zważywszy na treść art. 678 k.c., który stanowi, że w razie zbycia rzeczy najętej w czasie trwania najmu nabywca wstępuje w stosunek najmu na miejsce zbywcy z zastrzeżeniem, że może wypowiedzieć najem z zachowaniem ustawowych terminów wypowiedzenia. Kluczowym dla naszych rozważań jest zapis art. 678 § 2 k.c., który wyklucza istnienie powyższego uprawnienia do wypowiedzenia najmu (dzierżawy), jeżeli umowa najmu (dzierżawy) była zawarta na czas oznaczony z zachowaniem formy pisemnej i z datą pewną, a rzecz została najemcy wydana. Jak widać spadkobierca wejdzie w prawa i obowiązki ANR dotychczasowego dzierżawcy, jednakże nie będzie mógł takiej umowy dzierżawy legalnie wypowiedzieć, chyba że taką możliwość przewidziano w treści umowy. Oczywiście możliwe jest także wcześniejsze rozwiązanie umowy dzierżawy na podstawie porozumienia stron, ale do tego potrzebna jest wola Pana jako wydzierżawiającego i nowego właściciela.
Wojciech Lignowski
aplikant radcowski