Wielkopolska Izba Rolnicza działa już 15 lat

Minęło już, albo dopiero piętnaście lat od momentu ustanowienia podstaw prawnych do wznowienia działalności izb rolniczych w Polsce. Bardzo długo oczekiwana ustawa o izbach rolniczych z 14 grudnia 1995 roku dała możliwości prawne do przeprowadzenia pierwszych w dziejach powojennej Polski wyborów powszechnych do samorządu rolniczego.

Pierwszy, poselski projekt ustawy o izbach rolniczych pojawił się w Sejmie X kadencji. Nie zyskał on jednak akceptacji. Drugi projekt ustawy został zgłoszony Marszałkowi Sejmu w roku 1991 przez grupę 17 posłów. Kolejny projekt opracowany przez zespól poselski kierowany przez posła Maksymiuka pojawił się w Sejmie 25 marca 1993 roku jednak po wielu dyskusjach i poprawkach nie znalazł się w programie prac Sejmu. Następny projekt ustawy o izbach rolniczych opracowało Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej na początku roku 1993. W tym samym czasie Marszałek Senatu przyjął inicjatywę ustawodawczą dotycząca samorządu gospodarczego, która była przedstawiona pod obrady Sejmu XI kadencji, ale nie znalazła akceptacji. Potem był jeszcze projekt sporządzony przez zespół pod kierunkiem p. Potok na zlecenie Urzędu Rady Ministrów we wrześniu 1993 roku.

We wszystkich projektach określono, że izby rolnicze mają być najbardziej powszechną reprezentacją rolników. Projekty przewidywały, że izby będą miały osobowość prawną i będą mogły podejmować funkcje o charakterze publicznoprawnym. Przynależność do izb miała być obowiązkowa, a zakres terytorialny ich działania miał być ściśle określony. Wszystkie wspomniane projekty ustawy o izbach rolniczych przyczyniły się do sformułowania ostatecznej wersji projektu ustawy o izbach rolniczych, która została uchwalona dnia 14 grudnia 1995 roku i weszła w życie dnia 4 kwietnia 1996 roku. Ustawa ta stworzyła podstawy prawne do przeprowadzenia demokratycznych wyborów i wyłonienia organów rolniczego samorządu zawodowego. Następnym etapem była nowelizacja ustawy o izbach rolniczych z dnia 21 czerwca 2001 roku, która przyniosła rozszerzenie zakresu kompetencji samorządu rolniczego oraz wprowadziła zmiany w jego strukturze organizacyjnej.

Terenem działania izb rolniczych reaktywowanych na mocy ustawy z 1995 roku było 49 województw. Tak było do roku 1999. W związku z wprowadzeniem z dniem 1 stycznia 1999 roku reformy ustrojowej państwa na mocy ustawy z dnia 29 grudnia 1998 roku terenem działania izb rolniczych stały obszary nowych województwa, a więc w miejsce dotychczasowych 49 izb rolniczych powstało 16 nowych tj.: Dolnośląska Izba Rolnicza, Kujawsko-Pomorska Izba Rolnicza, Lubelska Izba Rolnicza, Lubuska Izba Rolnicza, Izba Rolnicza Województwa Łódzkiego, Małopolska Izba Rolnicza, Mazowiecka Izba Rolnicza, Izba Rolnicza w Opolu, Podkarpacka Izba Rolnicza, Pomorska Izba Rolnicza, Podlaska Izba Rolnicza, Pomorska Izba Rolnicza, Śląska Izba Rolnicza, Świętokrzyska Izba Rolnicza Warmińsko-Mazurska Izba Rolnicza, Wielkopolska Izba Rolnicza, Zachodniopomorska Izba Rolnicza.

Dzisiaj Wielkopolska Izba Rolnicza to prężna i dobrze działająca struktura organizacyjna zatrudniająca 40 pracowników w 31 biurach powiatowych. Docieramy do rolników z różnorodną i najbardziej aktualną ofertą w zakresie szkoleń i edukacji rolniczej i nie tylko. Wychodzimy naprzeciw oczekiwaniom uwzględniając aktualne potrzeby naszych członków. Realizujemy jako konsorcjum granty edukacyjne i szkoleniowe wraz z Wielkopolskim Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego i Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Poznaniu. Przeszkoliliśmy w sumie ok. 20 tys. osób.

Bardzo dobrze układa nam się współpraca z administracją rządową i samorządową oraz związkami i organizacjami rolniczymi. Realizujemy w całym województwie Fora Rolnicze, które stały się cykliczne i na stałe wpisały się w kalendarz wydarzeń. Podejmujemy szereg wspólnych inicjatyw na rzecz rozwoju wielkopolskiego rolnictwa. Jako samorząd rolniczy opiniujemy akty prawne dotyczące rolnictwa. Wraz z lokalnymi organizacjami, samorządami itd. podejmujemy się współorganizacji imprez rolniczych, targów, dożynek, konkursów, olimpiad, itp. Prowadzimy również działania na rzecz zwalczania bezrobocia na obszarach wiejskich tj wyszukiwanie ofert pracy sezonowej za granicą. Zrealizowaliśmy duże przedsięwzięcie grantowe pt "Promocja przedsiębiorczości wśród osób odchodzących z rolnictwa w kierunku podejmowania własnej działalności gospodarczej w Wielkopolsce" W wyniku realizacji tego grantu powstało 41 firm, które dały zatrudnienie ok. 60 osobom. Do pracy za granicą zostało przygotowanych ok. 2 tys. osób.

Utworzyliśmy i rozwinęliśmy bardzo dobrze działające biuro prawne przy Wielkopolskiej Izbie Rolniczej, w ramach którego udzielana jest bezpłatna pomoc prawna naszym członkom. Pracownicy naszych biur powiatowych pomagają mieszkańcom wsi w aplikowaniu o środki z Unii Europejskiej, organizują i przeprowadzają szkolenia na temat pozyskiwania środków unijnych, prowadzą fachowe doradztwo, pomagają w wypełnianiu wniosków pomocowych, miedzy innymi o dopłaty obszarowe. Nasi pracownicy wypełnili ok. 11 tys. wniosków obszarowych.

Zbudowaliśmy i prowadzimy system informacji rynkowej, który z czasem się rozrósł i polega on na: prowadzeniu comiesięcznego systemu notowań cen środków do produkcji rolnej oraz cen płodów rolnych w ramach własnego pomysłu jakim jest system sprawozdawczy "Złotówka". Prowadzenie, co jest bardzo ważne, rzetelnych i rzeczywistych kalkulacji opłacalności produkcji rolniczej. Również, w ramach Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej, prowadzenie cotygodniowych notowań, jako część europejskiego systemu notowań cen płodów rolnych.

Udało nam się pozyskać i zrealizować 5 edycji "Programu rekultywacji gleb zakwaszonych poprzez nawożenie wapnem pochodzenia naturalnego" Wielkopolska Izba Rolnicza w latach 2004-2009 uzyskała z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu ponad 10,1 mln zł, co umożliwiło regulację odczynu ponad 52 tys. ha użytków rolnych ponad 4 tys. beneficjentów skorzystało z programu. Niestety, wnioski składane na ten cel w latach następnych nigdy nie zyskały akceptacji zarządzających Funduszem. Nie poddajemy się, prowadząc nadal rozmowy i korespondencję w celu pozyskania kolejnych środków na przywrócenia właściwego odczynu wielkopolskich gleb.

Wielkopolska Izba Rolnicza w ramach współpracy włącza się aktywnie w prace konkursowe m.in.: Kapituły Konkursu Wielkopolski Rolniku, oraz Komisji Konkursowej Bezpiecznie Gospodarstwo Rolne na etapie regionalnym oraz wojewódzkim, partycypując również w kosztach.

Nawiązaliśmy współpracę z organizacjami rolniczymi i branżowymi. Współpraca ta została przypieczętowana podpisanymi porozumieniami między innymi ze: Związkiem Młodzieży Wiejskiej, Związkiem Zawodowym Centrum Narodowe Młodych Rolników, a także szkołami rolniczymi. Współpracujemy z Uniwersytetem Przyrodniczym, Instytutem Włókien Naturalnych i Zielarstwa, Instytutem Ochrony Roślin, jak i wszystkimi instytucjami obsługującymi Rolnictwo od rządu, ministerstw po wszelkie agendy. Wszystko po to aby wychodzić naprzeciw potrzebom wielkopolskiego i polskiego rolnictwa, by móc działać na rzecz rolnictwa i obszarów wiejskich.

Zaistnieliśmy również w cyklicznym programie "Polski Stół" nagrywanym przez telewizję Polsat. Na stałe w kalendarz wydarzeń zostały wpisane również takie przedsięwzięcia jak Wielkopolska Wigilia Środowisk Rolniczych oraz Wielkopolskie Śniadania Wielkanocne, które cieszą się dużym uznaniem.

Utworzyliśmy spółkę ROL-WIR, która przeprowadza szereg szkoleń, miedzy innymi z zakresu zakupu i stosowania środków ochrony roślin, czy tzw. szkoleń grantowych. Spółka przeszkoliła ok. 8,5 tys. osób.

Pozyskaliśmy i wyremontowaliśmy przestronne Biuro Wojewódzkie Wielkopolskiej Izby Rolniczej. Nowe miejsce dało komfortowe warunki pracy, oraz możliwość odbywania różnorakich spotkań, dzięki niedużej ale bardzo funkcjonalnej salce konferencyjnej.

Współpraca WIR z europejskimi izbami rolniczymi

Współpraca partnerska Wielkopolskiej Izby Rolniczej z europejskimi izbami rolniczymi ma już ponad 14-letnią historię. Współpracę tę zapoczątkowały trzy byłe izby wojewódzkie. W dniu 30 czerwca 1997 r. zostało podpisanie porozumienie o współpracy pomiędzy byłą Poznańską Izbą Rolniczą a Izbą Rolniczą Departamentu Ille-et-Vilaine w Bretanii. W dniach 20-30 września 1997 była Konińska Izba Rolnicza nawiązała współpracę z Izbą Rolniczą Departamentu Lot-et-Garonne w Akwitanii. W dniu 17 lutego 1998 r. była Leszczyńska Izba Rolnicza podpisała porozumienie z Regionalną Izbą Rolniczą Picardie.

Po reformie administracyjnej kraju, połączeniu się byłych 5 wojewódzkich izb rolniczych i utworzeniu Wielkopolskiej Izby Rolniczej, zacieśniono współpracę z regionem Bretania. Z tego powodu Izba Rolnicza departamentu Ille et Vilaine została koordynatorem współpracy również z innymi izbami, które miały podpisane umowy partnerskie z byłymi izbami wojewódzkimi. Dzięki temu Wielkopolska ma także przyjacielskie kontakty z departamentem Lot-et-Garonne oraz regionem Picardie.

We wrześniu 2006 roku została podpisana najważniejsza umowa partnerska pomiędzy Wielkopolską Izbą Rolniczą a Grupą Izb Rolniczych Bretanii, tj.: czterema departamentalnymi izbami bretońskimi: Cotes d'Armor, Finistere, Ille et Vilaine i Morbihan oraz Regionalną Izbą Rolniczą Bretanii. Współpraca ta zaowocowała już wieloma wspólnymi projektami, szkoleniami, wyjazdami studyjnymi oraz wymianą rolników i specjalistów. Od 2006 roku do naszej współpracy przyłączyła się również Izba Rolnicza Regionu Sibiu (Rumunia).

Wielkopolska Izba Rolnicza utrzymuje również współpracę z Dolnosaksońską Izbą Rolniczą. Współpraca ta polegała początkowo na organizowaniu, wspólnie z Towarzystwem Umiejętności Rolniczych, praktyk dla polskiej młodzieży ze szkół rolniczych w niemieckich gospodarstwach. W dniach 10-11 maja 2011 r., w ramach nawiązanej w 1997 roku współpracy, Wielkopolska Izba Rolnicza gościła delegację Izby Rolniczej Dolnej Saksonii. Rozmowy koncentrowały się wokół następujących tematów: energia z pola, ze szczególnym uwzględnieniem biomasy do produkcji biogazu; system doradztwa rolniczego; zagadnienia związane z cross compliance; system zbierania informacji rynkowych. Zwieńczeniem tej wizyty było podpisanie porozumienia o partnerstwie pomiędzy Wielkopolską Izbą Rolniczą i Izbą Rolniczą Dolnej Saksonii.

W ramach podpisanego porozumienia, obie partnerskie Izby wyraziły wolę współpracy w następujących obszarach:

• wymiana informacji i publikacji z zakresu obopólnych zainteresowań,
• wymiana uczniów zawodu, praktykantów i uczestników kursów dokształcających,
• wymiana doradców oraz pracowników administracyjnych,
• współpraca w zakresie badań, doświadczalnictwa, kształcenia i działalności kontrolnej,
• realizacja wspólnych seminariów, szkoleń i konferencji,
• wymiana doświadczeń zawodowych w ramach wszystkich obszarów rolnictwa.

Ponadto obie strony zadeklarowały poszukiwanie dalszych obszarów i dziedzin współpracy. Zapoczątkowana 14 lat temu współpraca Wielkopolskiej Izby Rolniczej i Izby Rolniczej Dolnej Saksonii ma na celu pogłębienie kontaktów przyjacielskich oraz rozwijanie szerokiej i pełnej zaufania współpracy we wszystkich obszarach rolnictwa.

W przyszłości chcielibyśmy doprowadzić do wzmocnienia pozycji oraz kompetencji samorządu rolniczego. Podejmujemy od lat działania mające na celu nowelizację ustawy o izbach rolniczych w kierunku zwiększenia kompetencji Izb Rolniczych jako organu kompetencyjnego i decydującego w ramach stanowienia przepisów prawa dotyczącego obszaru rolnictwa.

Prezes Wielkopolskiej Izby Rolniczej
Poseł na Sejm RP
Piotr Walkowski