Decydując się na zamieszkanie w domku jednorodzinnym musimy rozważyć wśród licznych zagadnień technicznych również usuwanie ścieków bytowych z naszej posesji. Zanim zdecydujemy się na jakieś konkretne rozwiązanie, warto przyjrzeć się jak sprawa pozbywania się/odprowadzania tych ścieków wygląda pod względem prawnym.
Zgodnie z ustawą z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity z 2005r., Dz. U. Nr 236 poz. 2008 ze zmianami), "Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez: (...) przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, (...) przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych." Warto zatem sprawdzić w gminie, w której mieszkamy jakie są plany inwestycyjne dla naszego terenu. Zebranie tych informacji pozwoli nam na dokonanie wstępnego wyboru pomiędzy przydomową oczyszczalnią ścieków, zbiornikiem bezodpływowym a przyłączeniem się do zbiorczej kanalizacji sanitarnej. Zapewne ważnym czynnikiem decydującym o sposobie pozbywania się ścieków z naszej nieruchomości jest czynnik finansowy. Dlatego też wybierając pomiędzy wybudowaniem szamba a przydomową oczyszczalnią ścieków należy przeliczyć sobie miesięczne koszty związane z wywozem nieczystości poprzez wóz asenizacyjny a miesięczny koszt spłaty oczyszczalni. Nadmienić należy, że wiele gmin decyduje się na dofinansowanie wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków, przeznaczając na ten cel środki z Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Może się więc okazać, że nie tylko możemy oszczędzić w znacznym stopniu środki finansowe ale też staniemy się przyjaźniejsi dla środowiska w najbliższym otoczeniu.
Przyjrzyjmy się naszej inwestycji od strony prawnej. Otóż budowa przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3 na dobę nie wymaga pozwolenia na budowę. Jednakże zamiar jej budowy należy zgłosić na 30 dni przed planowanym ich rozpoczęciem we właściwym miejscowo Starostwie Powiatowym. W zgłoszeniu należy określić rodzaj, z akres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. Do rozpoczęcia budowy oczyszczalni możemy przystąpić jeżeli w ciągu 30 dni Starosta nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Należy pamiętać, że do prac należy przystąpić nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Lokalizację naszej oczyszczalni ścieków musimy zaplanować zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690). Przepisy te mówią, że przydomowe oczyszczalnie nie mogą być stosowane na obszarach chronionych, narażonych na powodzie oraz zalewanych wodami opadowymi.
Ponadto, zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku - Prawo wodne (tekst jednolity z 2005 r. Dz. U. Nr 239 poz. 2019 ze zmianami), w ramach zwykłego korzystania z wód służącego zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego, właściciel przydomowej oczyszczalni ścieków ma prawo odprowadzać oczyszczone ścieki w ilości nie większej niż 5 m3 na dobę na grunt stanowiący jego własność. W myśl cytowanej ustawy, oczyszczalnia ścieków nie jest urządzeniem wodnym, w związku z czym jej wykonanie nie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Jednakże chcąc pozostać w zgodzie z prawem, wykonanie takiej oczyszczalni należy zgłosić właściwemu wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta [rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2004 roku - w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia (Dz. U. z 2004r., Nr 283 poz. 2839) oraz ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity z 2008 roku Dz. U. Nr 25 poz. 150 ze zmianami).
Odprowadzanie oczyszczonych ścieków na grunt nie będący własnością użytkownika oczyszczalni lub do śródlądowych wód płynących będących własnością Skarbu Państwa a także z oczyszczalni wykorzystywanej na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, jest korzystaniem szczególnym i w świetle przepisów wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego - wylotu ścieków oraz na szczególne korzystanie z wód polegające na wprowadzaniu tych ścieków do wód lub do ziemi, niezależnie od ich ilości.