Debata w Rennes
Prowadzona od 12 lat współpraca Wielkopolskiej Izby Rolniczej z Izbami Rolniczymi Regionu Bretanii (Francja), zaowocowała już wieloma wspólnymi projektami. Jednym z nich jest udział w debatach, poświęconych ważnym i aktualnym tematom z zakresu rolnictwa, które odbywają się w Rennes, podczas Międzynarodowych Targów Hodowli SPACE.
W bieżącym roku, podczas 23 edycji targów SPACE, Izby Rolnicze Bretanii i Stowarzyszenie ADEVIA (współpraca międzynarodowa w zakresie rolnictwa) zorganizowały wspólnie debatę na temat interwencjonizmu w rolnictwie. Uczestnicy debaty w dniu 16 września zastanawiali się, czy w najbliższej przyszłości należy regulować rynek produktów rolnych i przy pomocy jakich mechanizmów należy to robić.
Na zaproszenie Josepha Menard, Prezesa Stowarzyszenia ADEVIA i W-ce Prezesa Regionalnej Izby Rolniczej Bretanii, stronę polską reprezentował Prezes Wielkopolskiej Izby Rolniczej i Poseł na Sejm RP, p. Piotr Walkowski. Pozostałymi uczestnikami debaty byli: Terrig Morgan, producent mleka, członek Grupy Strategii Mleka (Wielka Brytania), Knud Buhl, dyrektor Spraw Zagranicznych Danish Meat Association (Dania), Pedro Narro, szef referatu Owoce i Warzywa w związku ASAJA (Hiszpania), Boba Dakouo, prezydent Związku Organizacji Rolniczych z Ségou (Mali), Olivier Allain, producent mięsa wołowego, prezes Izby R olniczej departamentu Côtes d'Armor (Francja) oraz Jean-Michel Lemétayer, prezydent Krajowej Federacji Związków Rolników (FNSEA), który podsumował debatę.
Prezes P.Walkowski został poproszony o przedstawienie sytuacji na rynku zbóż. Przy wprowadzeniu do tego tematu, moderator dyskusji zapytał, czy jest potrzebna regulacja rynków w sektorze zbóż? Jest to rynek światowy, dużego eksportu, czy więc nie wystarczy regulacja samego rynku? Ciągle rozwija się popyt, związany z presją demograficzną - czy więc jest potrzebna regulacja?
Na wstępie Prezes P.Walkowski zaznaczył, że rynek zbóż jest jednym z najważniejszych rynków rolnych, jest to rynek światowy, o bardzo dużym potencjale, posiada duże znaczenie strategiczne (bezpieczeństwo żywnościowe), produkcja zbóż stanowi źródło dochodu większości gospodarstw. Jednocześnie: jest to rynek poddany cyklom koniunkturalnym, niestabilność rynku zbóż wiąże się z dużym wpływem warunków przyrodniczych na efekty produkcji, w światowym handlu zbożem zaznacza się niekorzystny wpływ czynników spekulacyjnych.
Następnie Prezes P.Walkowski przedstawił podstawowe cele interwencjonizmu na rynku zbóż, tj.:
- poprawa parytetu dochodów ludności rolniczej - ze względu na duży wpływ warunków przyrodniczych na efekty produkcji rolnej, zarówno wielkość produkcji, jak i dochody rolnicze podlegają silnym wahaniom, co ma niekorzystny wpływ na rynek żywnościowy oraz sytuację ekonomiczną rolników;
- stabilizacja rynku - realizacja interwencyjnego zakupu zbóż w warunkach nadprodukcji zapewnia utrzymanie opłacalności produkcji, a sprzedaż zboża na rynek wewnętrzny w warunkach niedoboru, skutecznie ogranicza rosnące tempo cen zbóż i pozwala na stabilizację tego rynku;
- zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego - bezpieczeństwo człowieka, to przede wszystkim bezpieczeństwo żywnościowe. Zagospodarowania nadwyżki produkcji w latach wysokich zbiorów, zapewnia utrzymanie bezpieczeństwo żywnościowe w latach niedoborów (analogia do lat tłustych i chudych).
W trzeciej części swojego wystąpienia Prezes P.Walkowski przedstawił proponowane rozwiązania interwencyjne na rynku zbóż, z punktu widzenia Polski, tj.:
- utrzymanie interwencyjnego zakupu i sprzedaży zbóż jest konieczne dla właściwego
funkcjonowania rynku oraz ograniczenia wpływu zmiennych warunków produkcji
(niezależnych od producentów) na odpowiednią podaż zbóż dla zaspokojenia potrzeb
rynku Wspólnotowego.
Z punktu widzenia Polski uwidacznia się potrzeba urealnienia podstawowej ceny interwencyjnej - cena 101,31 euro nie przystaje do obecnych warunków gospodarowania. Należy przygotować analizy kosztów produkcji zbóż oraz rozważyć możliwości podniesienia ceny interwencyjnej co najmniej do wysokości średnich kosztów ich produkcji (120-135 euro).
Postulujemy również o wcześniejsze uruchomienie skupu interwencyjnego - od 1 września oraz o obniżenie minimalnej ilości oferowanego zboża z 80 do 30-50 ton. - wyrównanie konkurencyjności przy wsparciu eksportu zbóż do krajów trzecich
- brak odniesienia w prawodawstwie wspólnotowym do rozwiązania problemu wyrównania
konkurencyjności eksportu zbóż ze Wspólnoty, biorąc pod uwagę dystans, jaki
eksportowane zboże musi pokonać drogą morską, w oczywisty sposób prowadzi do
dyskryminacji eksporterów znajdujących się w trudnej lokalizacji.
Dlatego, z naszego punktu widzenia, proponujemy:- rozpoczęcie sprzedaży zbóż w pierwszej kolejności z krajów znajdujących się w trudnej lokalizacji (zastosowanie regionalnego podejścia do rozwiązywania problemów),
- wprowadzenie rozwiązania umożliwiającego wsparcie eksportu zbóż z wolnego rynku jedynie z krajów, w których ceny rynkowe są na poziomie lub poniżej poziomu ceny interwencyjnej.
- pozytywnie oceniając stabilizujące działanie systemu interwencji na rynku wewnętrznym uważamy, iż należy podjąć działania w celu wypracowania instrumentów wpływających na zwiększenie integracji pionowej pomiędzy uczestnikami rynku. Poprzez takie działanie należy się spodziewać ograniczenia zainteresowania podmiotów sprzedażą zbóż do interwencji oraz wzmocnienia roli interwencji, jako siatki bezpieczeństwa zbytu produktów.
Podsumowując swoje wystąpienie, Prezes P.Walkowski stwierdził, że:
- polityka rolna to świadome i celowe działanie zmierzające do skorygowania mechanizmu rynkowego i jego uzupełnienia,
- bez ochrony i niezbędnego zakresu interwencjonizmu, rolnictwo nie ma szansy sprostać konkurencji innych działów gospodarki i upada,
- stosowanie poszczególnych instrumentów interwencyjnych wymaga weryfikacji do aktualnej sytuacji na rynku oraz zastosowania regionalnego podejścia do rozwiązywania problemów.
Wystąpienie Prezesa P.Walkowskiego zostało bardzo dobrze odebrane przez uczestników debaty. Po raz kolejny przekonaliśmy się, że podejmowanie dyskusji w międzynarodowym gronie na temat istotnych dla rolnictwa spraw, jest bardzo potrzebne. Służy nie tylko wymianie doświadczeń i przedstawieniu stanowiska stron, ale również wypracowaniu wniosków i wskazaniu rozwiązań konkretnych problemów.
Grzegorz Wysocki