W załączeniu przedstawiamy odpowiedź Sekretarza Stanu w MRiRW, pana Kazimierza Plocke, na interpelacje poselskie w sprawie wątpliwości interpretacyjnych zapisów dotyczących programu zwalczania choroby Aujeszkyego.

Zgodnie z pkt. 3.3.1. załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2008 r. w sprawie wprowadzenia programu zwalczania choroby Aujeszkyego u świń (Dz. U. Nr 64, poz. 397), w stadzie w obszarze zapowietrzonym powiatowy lekarz weterynarii zakazuje w drodze decyzji przemieszczania z i do stada świń oraz ich nasienia i zarodków. W związku z powyższym zakazem, w stadzie faktycznie nie istnieje fizyczna możliwość inseminacji loch takim materiałem biologicznym.

Zakaz ten dotyczy również przypadku wydania przez powiatowego lekarza weterynarii decyzji o uboju loch po ich gospodarczym wykorzystaniu.

W pkt. 3.3.3. załącznika do rozporządzenia, nie jest sformułowany wymóg "pozbycia się" stada, a jedynie stwierdzenie, że kolejne badania w kierunku choroby Aujeszkyego powiatowy lekarz weterynarii może przeprowadzić w momencie, gdy w stadzie zakażonym lub w obszarze zapowietrzonym nie będzie świń stada podstawowego, (loch, knurów), które przebywały w tym stadzie, gdy uznano je za stado o ww. statusie. Jednocześnie nie ma potrzeby natychmiastowego uboju świń stada podstawowego, które mogą być ubite po wykorzystaniu hodowlanym lub produkcyjnym. Proces taki odbywa się niejako naturalnie w związku z technologią hodowli zwierząt.

Jednocześnie uprzejmie informuję Pana Marszałka, że szczepienia w stadzie w obszarze zapowietrzonym oraz stadzie zakażonym prowadzi się do momentu uznania stada za stado urzędowo - wolne od wirusa choroby Aujeszkyego. Po nadaniu stadu ww. statusu powiatowy lekarz weterynarii zakazuje stosowania szczepień i wprowadza stałe monitorowanie choroby Zwalczanie choroby Aujeszkyego traktuje się indywidualnie dla każdego stada.

Zgodnie z pkt. 3.7.2 załącznika do rozporządzenia, świnie ze stad szczepionych, a także zwierzęta ze stada w obszarze zapowietrzonym powinny być kierowane wyłącznie do rzeźni.

Jednocześnie w odniesieniu do sprawy odszkodowań wyjaśniam, że zgodnie z art. 57c ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. Nr 69, poz. 625, z późn. zm.), jeżeli program zwalczania choroby zakaźnej przewiduje odszkodowanie za zwierzęta zabite lub poddane ubojowi z nakazu organów Inspekcji Weterynaryjnej to do odszkodowania stosuje się przepisy art. 49 ww. ustawy.

W świetle przywołanych przepisów przy odszkodowaniu nie ma znaczenia wiek zwierzęcia oraz czas, w jakim przeprowadzany jest ubój, jeżeli jest on przeprowadzany z nakazu organów Inspekcji Weterynaryjnej. Odszkodowanie przysługuje w wysokości wartości rynkowej zwierzęcia i jest określane na podstawie szacowania.

Zgodnie z pkt. 3.3.1. załącznika, skutkiem uzyskania przynajmniej jednego dodatniego wyniku badania jest wprowadzenie przez powiatowego lekarza weterynarii zakazu przemieszczania z i do stada świń, z wyjątkiem bezpośredniego transportu do rzeźni, o czym mowa jest w pkt. 3.7.2 załącznika.

Do tuczami, w której są zwierzęta szczepione nie mogą być wprowadzane żadne nowe zwierzęta do momentu, gdy nie zostanie w niej żadna świnia. Świnie mogą być ponownie wprowadzone do stada (tuczami) po upływie co najmniej 15 dni od dnia zakończenia ostatecznego oczyszczenia i odkażania.

Natomiast poruszone w interpelacji kwestie dokumentacji prowadzonej przez powiatowego lekarza weterynarii reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 stycznia 2008 r. w sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji związanej ze zwalczaniem chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2008 r., Nr 17, poz. 107).

Przepis §1 przedmiotowego rozporządzenia wskazuje, iż: "Dokumentację związaną ze zwalczaniem chorób zakaźnych zwierząt prowadzi się w sposób czytelny, w formie protokołu oczyszczenia lub odkażania, którego wzór stanowi załącznik nr 18 do ww. rozporządzenia."

Równocześnie uprzejmie informuję, że powiatowy lekarz weterynarii jest obowiązany prowadzić zwalczanie choroby Aujeszkyego u świń, w oparciu o przepisy zawarte w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. nr 69, poz. 625, z późn. zm.) i rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 marca 2008 r. w sprawie wprowadzenia programu zwalczania choroby Aujeszkyego u świń (Dz. U. Nr 64, poz. 397). W jego gestii, ze względu na różną koncentrację zwierząt w poszczególnych powiatach oraz duże zróżnicowanie gospodarstw zajmujących się chowem i hodowlą trzody chlewnej, a także procent zakażenia stad w powiecie, pozostawiono decyzję o wyborze metody zwalczania.

Opracowana przez Głównego Lekarza Weterynarii Instrukcja Nr GIWz.400/AD-1/08 z dnia 24 czerwca 2008 r. w sprawie wystawiania świadectw zdrowia dla świń oraz nasienia świń w obrocie krajowym, ma na celu ujednolicenie wzorów świadectw zdrowia i postępowania powiatowych lekarzy weterynarii przy ich wystawianiu. Jednak opracowanie instrukcji przez Głównego Lekarza Weterynarii w odniesieniu do całego programu nie wydaje się zasadne. Instrukcja nie stanowi aktu prawa powszechnie obowiązującego i nie można powoływać się na nią przy rozstrzyganiu o prawach i obowiązkach podmiotów.

Mając na względzie uwagi i sugestie zgłaszane do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz organów Inspekcji Weterynaryjnej oraz szereg problemów, które pojawiły się w pierwszych miesiącach realizacji programu zwalczenia choroby Aujeszkyego u świń, a które nie były możliwe do określenia na etapie jego planowania, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 28 sierpnia 2008 r. powołał Zespół do spraw związanych ze zwalczaniem choroby Aujeszkyego u świń.

Zespół ten na bieżąco zajmuje się analizowaniem i oceną realizacji programu, przygotowywaniem propozycji rozwiązań występujących problemów oraz opracowywaniem zmian do programu. Wprowadzenie zmian i ewentualne złagodzenie niektórych ograniczeń przewidzianych w programie, dotyczących np. obszaru zapowietrzonego, wymaga dokładnego przeanalizowania, a następnie dokonania nowelizacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2008 r. w sprawie wprowadzenia programu zwalczania choroby Aujeszkyego u świń (Dz. U. Nr 64, poz. 397). Propozycje zmian do ww. rozporządzenia, opracowane między innymi w oparciu o sugestie zgłaszane przez producentów i hodowców trzody chlewnej, były dyskutowane przez Zespół w czasie ostatniego posiedzenia.

Aktualnie Główny Lekarz Weterynarii przygotowuje zmiany do programu stanowiącego załącznik do ww. rozporządzenia Rady Ministrów, które następnie muszą zostać uzgodnione i zaakceptowane przez Komisję Europejską. Po zatwierdzeniu programu przez KE rozpoczęte będą prace legislacyjne mające na celu nowelizację obowiązującego rozporządzenia. Do tego czasu program musi być realizowany na podstawie przepisów obowiązującego aktu prawnego, zgodnie z którym o metodzie zwalczania choroby decyduje, po przeprowadzeniu analizy ryzyka oraz analizie ekonomicznej, właściwy miejscowo powiatowy lekarz weterynarii.