W odpowiedzi na pismo Zarządu Wielkopolskiej Izby Rolniczej z dnia 14 października 2010 r., dotyczące sytuacji na rynku wieprzowiny, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przekazało następujące informacje:
Zasady funkcjonowania unijnych rynków rolnych reguluje rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiające wspólną organizacja rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku") (Dz.U. L 299 z 16.11.2007, str. l, z późn. zm.). W odniesieniu do rynku wieprzowiny przewidziane są następujące instrumenty wsparcia:
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wielokrotnie przedstawiał na posiedzeniach Rady Ministrów ds. Rolnictwa i Rybołówstwa sprawy priorytetowe dla polskiego rolnictwa mające dodatkowo wpływ także na poziom dochodów rolników. Minister konsekwentnie dąży do tego, aby w ramach obecnej Wspólnej Polityki Rolnej w Unii Europejskiej uruchamiane były mechanizmy mające na celu niwelowanie niekorzystnych zjawisk na rynkach rolnych czy wcześniejsze przeciwdziałanie tym zjawiskom.
Na decyzje rolników produkujących żywiec wieprzowy istotnie wpływa rozwój sytuacji na rynku zbóż. Biorąc pod uwagę wzrost cen zbóż, z którym mamy do czynienia od początku bieżącego roku gospodarczego, Polska wystąpiła na posiedzeniu Rady UE ds. Rolnictwa i Rybołówstwa w dniu 27 września 2010 r. z wnioskiem o omówienie sytuacji na rynku zbóż i jej wpływu na produkcję zwierzęcą oraz o podjęcie niezbędnych działań stabilizujących ten ważny dla właściwego funkcjonowania całego łańcucha żywnościowego rynek. Wniosek uzyskał poparcie kilkunastu państw członkowskich, a Komisja Europejska podjęła prace nad rozporządzeniem umożliwiającym uruchomienie sprzedaży zbóż znajdujących się w magazynach interwencyjnych. Rozporządzenie to zostało pozytywnie zaopiniowane przez Komitet Zarządzający ds. Wspólnej Organizacji Rynków Rolnych w dniu 28 października 2010 r.
Na posiedzeniu Komitetu Zarządzającego ds. Wspólnej Organizacji Rynków Rolnych w dniu 21 października 2010 r. Polska poinformowała o sytuacji na polskim rynku wieprzowiny. Polska przypomniała o skutkach kryzysu z lat 2007-2008 oraz zwróciła uwagę na występujący spadek cen żywca wieprzowego, przy jednoczesnym wzroście cen zbóż oraz niekorzystnym dla eksporterów kursie złotego i euro do dolara. Polska była w grupie krajów wnioskujących o wprowadzenie refundacji wywozowych do nieprzetworzonej wieprzowiny, co pomogłoby zwiększyć konkurencyjność unijnego, w tym polskiego eksportu, a tym samym wpłynąć na podniesienie cen płaconych rolnikom. Komisja Europejska odpowiedziała, że bardzo dokładnie monitoruje sytuację na rynku wieprzowiny, jednak jej zdaniem na obecnym etapie wprowadzenie refundacji nie jest uzasadnione.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmuje działania stymulujące popyt wewnętrzny i eksport. Prowadzi działania stwarzające warunki dla eksportu na rynki państw trzecich, m.in. Chin, Rosji, Ukrainy. W celu wzmocnienia wizerunku polskiego mięsa wieprzowego i zaprezentowania jego wysokiej jakości prowadzona jest polityka wspierania promocji, poprzez stosowanie rozwiązań systemowych takich jak np.: Fundusz Promocji Mięsa Wieprzowego utworzony na podstawie ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych. Natomiast na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich za krajowy system jakości żywności uznane zostały System Gwarantowanej Jakości Żywności (OAFP) opracowany przez Unię Producentów i Pracodawców Przemysłu Mięsnego oraz System Jakości Wieprzowiny PQS (Pork Ouality System) opracowany przez Polski Związek Hodowców i Producentów Trzody Chlewnej "POLSUS" oraz Związek "Polskie Mięso". Uznane systemy mogą zostać włączone do finansowania w ramach dwóch działań objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013: "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" i "Działania informacyjne i promocyjne".
W ramach akcji informacyjno-promocyjnych organizowane są stoiska na targach rolno-spożywczych, podczas których prezentowane są produkty wyróżnione znakiem jakości Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi "Poznaj Dobrą Żywność".
Innym działaniem, mającym na celu wspieranie eksportu polskiego mięsa, jest nawiązywanie przez polskie służby weterynaryjne bezpośrednich kontaktów oraz uzgadnianie wymagań importowych obowiązujących dla produktów pochodzenia zwierzęcego akceptowanych przez te kraje. Powyższe kwestie są poruszane podczas rozmów dyplomatycznych i gospodarczych przez właściwych ministrów. Szczególnie intensywne działania podejmowane są w celu zniesienia utrzymującego się zakazu importu polskiego mięsa wieprzowego do Chińskiej Republiki Ludowej.
W ramach działań resortu realizowany jest program zwalczania choroby Aujeszkyego u świń na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W marcu 2010 r., został złożony do Komisji Europejskiej wniosek o uznanie Polski za państwo członkowskie prowadzące zatwierdzony program zwalczania i kontroli choroby Aujeszkyego u świń. Kierunki stałego monitorowania choroby Aujeszkyego przygotowane w oparciu o wytyczne Komisji Europejskiej, uwzględniają specyfikę sektora trzody chlewnej w Polsce oraz:
Kierunki zmian zaproponowane przez Polskę zostały zaakceptowane przez Komisję Europejska, a w dniu 7 sierpnia 2010 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej została opublikowana decyzja Komisji nr 2010/434/UE z dnia 6 sierpnia 2010 r. zmieniająca decyzję 2008/185/WE w odniesieniu do włączenia Słowenii do wykazu państw członkowskich wolnych od choroby Aujeszkyego, a Polski oraz regionów Hiszpanii do wykazu państw członkowskich, w których wprowadzony został zatwierdzony krajowy program kontroli tej choroby (Dz. Urz. UE Nr L 208 z 7.08.2010 r., str. 5).
Wpisanie terytorium Polski do wykazu państw członkowskich, w których wprowadzony został zatwierdzony krajowy program kontroli choroby Aujeszkyego oznacza możliwość handlu wewnątrzwspólnotowego trzodą chlewną przeznaczoną do hodowli, produkcji lub uboju - z państwami członkowskimi wolnymi od choroby Aujeszkyego, wpisanymi do załącznika nr I do decyzji 2008/185/WE m.in. z Republiką Czeską, Danią, Holandią, Niemcami, Słowenią, Słowacją (...), po spełnieniu warunków zdrowotnych, określonych w art. l lub art. 2 tej decyzji, oraz przeznaczoną do hodowli lub produkcji - z państwami członkowskimi, w których wprowadzony został zatwierdzony krajowy program kontroli tej choroby, wpisanymi do załącznika nr II do decyzji 2008/185/WE tj. z Belgią, Hiszpanią, Węgrami, Irlandią, Irlandią Północną oraz Włochami, po spełnieniu warunków zdrowotnych, określonych w art. 3 lub art. 4 tej decyzji.
Do momentu uznania przez Unię Europejską terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub regionu położonego na tym terytorium za oficjalnie wolne od choroby Aujeszkyego, w Polsce będzie prowadzone stałe monitorowanie choroby. Realizacja tego programu została pozytywnie oceniona przez Sejmową Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi na posiedzeniu w dniu 23 września 2010 r.
Uznanie Polski jako kraju wolnego od choroby Aujeszkyego wpłynie pozytywnie na eksport polskiego mięsa wieprzowego.
Przedkładając te informacje zapewniam, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na bieżąco monitoruje problemy występujące na rynkach rolnych oraz kontynuuje działania zmierzające do utrzymywania możliwie najkorzystniejszych warunków produkcji mających istotny wpływ na sytuację dochodową w rolnictwie.
Z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Podsekretarz Stanu
Artur Ławniczak