O melioracji i zabezpieczeniach przeciwpowodziowych
W piątek 8 lipca w Sali Sesyjnej Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego przy Al. Niepodległości 18 odbyła się debata pt. "Realizacja zadań melioracyjnych na terenie województwa wielkopolskiego". Wydarzenie było odpowiedzią na liczne problemy zgłaszane przez Wielkopolską Izbę Rolniczą. Spotkanie to zorganizował Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego przy udziale wielkopolskiej Izby Rolniczej. W spotkaniu wzięli udział m.in. Piotr Walkowski Prezes Wielkopolskiej Izby Rolniczej i Poseł RP, Stanisław Kalemba Poseł RP. Stanisław Stec Poseł RP, Przemysław Pacia Wicewojewoda Wielkopolski, Krzysztof Grabowski, Członek Zarządu Województwa Wielkopolskiego, wielkopolscy parlamentarzyści oraz przedstawiciele Wielkopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Poznaniu, Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej i Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Poznaniu.
Uczestnicy dyskutowali o stanie realizacji zadań w zakresie melioracji w Wielkopolsce, a także o zabezpieczeniach przeciwpowodziowych. Debata dotyczyła także stanu urządzeń melioracyjnych, wykorzystania funduszy unijnych w realizacji inwestycji melioracyjnych oraz uwarunkowań formalno - prawnych związanych z ealizacją tych zadań.
Pani Dyrektor Zofia Tymczuk (WZMiUW) omówiła szeroko stan inwestycji i
zaangażowanie środków z budżetu województwa wielkopolskiego oraz realizację
projektów finansowanych z Unii Europejskiej. Jak powiedziała pani dyrektor
Wielkopolska potrzebuje znacznych sum na bieżącą konserwację i budowę nowych
urządzeń melioracyjnych. Regulacja stosunków wodnych to jeden z podstawowych
problemów województwa wielkopolskiego. Melioracje to nie tylko osuszanie i odbiór
nadmiaru wody ale także nawadnianie kiedy występuje brak opadów. Ale żeby można
było nawadniać najpierw trzeba zmagazynować zapasy wody w sieci zbiorników tzw,
małej retencji. Rozpoczęte inwestycje to dopiero początek zamierzeń które
należałoby konicznie zrealizować. Nie unikniemy nadmiaru opadów i ich następstw
czyli powodzi, możemy jedynie maksymalnie złagodzić jej skutki poprzez regulację
rzek, kanałów, zbiorników itd. To samo dotyczy także suszy nie można uniknąć ale
można złagodzić poprzez system magazynowania wody i nawodnień.
Jednym z problemów na który zwróciła uwagę Pani Dyrektor jest problem organizacji
ekologicznych, które w bardzo wielu przypadkach uniemożliwiają realizację
założonych celów. Należy się zastanowić czy chronić przyrodę na siłę czy
minimalizować skutki anomalii pogodowych. Należałoby te sprawy uregulować przepisami.
Poseł Stanisław Kalemba przestawił możliwości finansowania związanych z budową i konserwacją urządzeń wodnych z punktu widzenia finansowania z poziomu rządowego. Podkreślił trudności z pozyskaniem środków finansowych z budżetu państwa na gospodarkę wodną nie tylko w Wielkopolsce ale w całym kraju. Nie ulega wątpliwości, że w tym dziale potrzebne są inwestycje i znaczne sumy pieniędzy.
Kolejnym problemem, jaki został podniesiony na spotkaniu był problem szkolnictwa technicznego na poziomie średnim i wyższym w kierunku melioracji. Jak podkreślił Prezes Piotr Walkowski brakuje takich fachowców z dobrym przygotowaniem technicznym. Należałoby przywrócić te kierunki w kształceniu młodych ludzi nie tylko na poziomie wyższym ale średnim technicznym.
Spotkanie zakończyło się wypracowaniem następujących wniosków:
- Podjęcie starań o organizację debaty na temat gospodarki wodnej w rolnictwie z udziałem jednostek centralnych odpowiedzialnych za finansowanie, ochronę środowiska, gospodarkę wodną pod przewodnictwem Premiera RP.
- Dążenie do zabezpieczenia w budżecie państwa środków finansowych na pełne utrzymanie cieków naturalnych oraz urządzeń melioracji podstawowych. Dotychczasowe środki finansowe wystarczają na pokrycie faktycznych potrzeb zaledwie 6-20%.
- Funkcjonowanie systemu melioracji wodnych szczegółowych uzależnione jest od sprawności urządzeń wodnych podstawowych. W ślad za zauważalną aktywizacją spółek wodnych, winno nastąpić zwiększenie środków z budżetu państwa na utrzymanie urządzeń melioracji podstawowych.
- Jednostki odpowiedzialne powinny czynić starania o maksymalne (100%) środków pochodzących z programu unijnego PROW-2007-2013 war korzystanie z programów na kolejne lata, dotyczących działań pn. "Gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi".
- Priorytetowe traktowanie inwestycji z zakresu małej retencji wodnej i ochrony przeciwpowodziowej przez wszystkie jednostki administracyjne naszego województwa oraz jednostki przyrodniczo-ekologiczne. Uważane i tolerowane przez przyrodników tylko obszary leśne ł wodno-błotne nie zabezpieczą wód dyspozycyjnych na cale rolnicze oraz nie retencjonują nadmiaru wód.
- Inicjowanie działań w celu zwiększania składek członkowskich w spółkach wodnych oraz zwiększenie dotacji z budżetu państwa, samorządu województwa, samorządów powiatów i gmin na prace konserwacyjne w urządzeniach melioracji szczegółowych wykonywane przez spółki wodne.
- Wzmożenie działań prowadzących do uproszczenia oraz ujednolicenia przepisów ustaw Prawo wodne, Prawo budowlane oraz ustawy o ochronie przyrody w zakresie bieżącego utrzymania rzek j urządzeń melioracji wodnych podstawowych i szczegółowych.
- Zorganizowanie przez RDOŚ warsztatów roboczych dotyczących opracowywania wniosków j dokumentów związanych z postępowaniami środowiskowymi dla jednostek realizujących inwestycje
- Zorganizowanie przez RZGW debaty w sprawie przywrócenia właściwego zabezpieczenia przeciwpowodziowego w dolinie rzeki Warty (Polder Golina)
- Czynienie starań o odtworzenie szkolnictwa technicznego (wodno-melioracyjnego), ściśle związanego z gospodarką wodną w rolnictwie, na szczeblu szkół średnich oraz wyższych.
Marta Ceglarek
Biuro WIR Poznań