Propozycja Komisji odnośnie tymczasowych wyjątkowych środków wsparcia
w sektorze owoców i warzyw, w związku z wystąpieniem sytuacji kryzysowej
wywołanej epidemią EHEC (Enterohaemorrhagic Escherichia coli)

W dniu 9 czerwca br. Komisja Europejska przedłożyła projekt rozporządzenia, w którym proponuje wsparcie dla sektora w związku z wystąpieniem sytuacji kryzysowej wywołanej epidemią EHEC.

Propozycja Komisji zakłada, że produkty kwalifikujące się do wsparcia to świeże:

• pomidory,
• sałata,
• ogórki,
• papryka słodka,
• cukinia.

Wsparcie udzielane miałoby być w odniesieniu do okresu od 26 maja br. do 30 czerwca br. Budżet dla pomocy określono na poziomie 210 mln euro. Wsparcie udzielane miałoby być na zasadach przyjętych przez państwa członkowskie wyłącznie w odniesieniu do wycofań z rynku oraz operacji niezbierania owoców i warzyw. W zaproponowanym rozwiązaniu przewidziano w odniesieniu do wycofań oraz operacji niezbierania ww. warzyw, które miały miejsce w przedmiotowym okresie, derogację od stosowania następujących limitów:

1. 5% limitu wolumenu produkcji danego produktu, która może być wycofana;
2. 30% limitu dla udziału kosztów wycofań w funduszu operacyjnym ogółem;
3. 25% limitu dotyczącego wzrostu wartości funduszu operacyjnego;

Działanie polegające na niezbieraniu warzyw objętych wsparciem może dotyczyć zarówno produktów pozostających na polu i gotowych do zbioru, jak i produktów usuniętych z plantacji podczas normalnego cyklu produkcji.

Określono maksymalny poziom kwot dofinansowania UE do wycofań realizowanych przez organizacje producentów w przypadku ogórków (9,6 euro/100 kg), papryki słodkiej (17,8 euro/100 kg), sałaty (15,5 euro/100 kg) oraz cukinii (11,8 euro/100 kg). W przypadku pomidorów poziom ten jest ustalony w przepisach rozporządzenia 1580/2007 w załączniku X i wynosi 7,25 euro/100 kg.

Kwoty dodatkowej pomocy w przypadku wycofań wynoszą odpowiednio dla:

• pomidorów: 33,2 euro/100 kg;
• sałaty: 38,9 euro/100 kg;
• ogórki: 24,0 euro/100 kg;
• papryka słodka: 44,4 euro/100 kg;
• cukinia: 29,6 euro/100 kg.

W przypadku operacji niezbierania państwa członkowskie określą kwoty dodatkowego wsparcia UE w przeliczeniu na hektar na poziomie odpowiadającym maksymalnie 90% kwot określonych w odniesionemu do wycofań.

Pomoc UE może przysługiwać producentom niezrzeszonym w organizacjach producentów, którzy przeprowadzają operacje wycofania lub niezbierania.
Zgodnie z propozycją producenci tacy w celu uzyskania pomocy:

• zawieraliby kontrakt z funkcjonującymi organizacjami producentów, lub
• powiadamialiby o zamiarze dokonania operacji wycofania.

W sytuacji, w której pomoc jest udzielana producentowi niezrzeszonemu za pośrednictwem organizacji producentów, wówczas pomoc jest wypłacana producentowi za pośrednictwem organizacji producentów, z którą ten zawiera kontrakt. W takiej sytuacji kwota pomocy udzielanej producentowi niezrzeszonemu jest obniżona o rzeczywiste koszty poniesione przez organizację producentów w związku z przeprowadzeniem operacji wycofania.

Państwo członkowskie, z właściwie uzasadnionych przyczyn, tj. niski stopień zorganizowania producentów, może upoważnić producentów niezrzeszonych w organizacjach producentów do zastąpienia kontraktów powiadomieniami dotyczącymi zamiaru dokonania wycofania. W takich przypadkach właściwe władze państwa członkowskiego wypłacają wsparcie UE bezpośrednio producentom.

Producenci niezrzeszeni mogą także przeprowadzać operacje niezbierania. Wówczas również powiadamiają właściwe władze państwa członkowskiego m.in. o zamiarze przeprowadzenia operacji niezbierania.

Operacje wycofania z rynku podlegałyby tzw. kontrolom pierwszego stopnia obejmującym kontrolę dokumentacji, identyfikację oraz kontrolę fizyczną wagi wycofywanych produktów oraz kontrolę zgodności z wymaganiami jakości handlowej. W przypadku wycofań przeprowadzanych za pośrednictwem organizacji producentów kontrolom podlegałoby 10% ilości wycofywanych produktów, natomiast w przypadku wycofywania przez indywidualnych producentów 100% produktów. Podobna sytuacja miałaby miejsce w przypadku operacji niezbierania prowadzonych przez indywidualnych producentów.
W proponowanych przepisach przewidziano rozwiązanie, zgodnie z którym państwa członkowskie informują regularnie Komisję o ilościach produktów, które zgodnie z powiadomieniami przedstawianymi przez organizacje producentów lub producentów niezrzeszonych będą przedmiotem wycofania lub niezbierania. Powiadomienia te będą obejmowały informacje o ilościach produktów, powierzchni upraw, z których produkty te pochodzą oraz maksymalne wydatki UE związane z ww. operacjami. Ponadto przewidziano instrument, który w przypadku gdy łączna kwota objęta ww. powiadomieniami przekroczy budżet 210 mln euro, Komisja (nie zwracając się o opinię do KZ ds. WORR) samodzielnie określi odpowiedni współczynnik alokacji (redukcji).

O dodatkową pomoc wnioskują organizacje producentów w przypadku wycofań dokonanych za ich pośrednictwem oraz producenci niezrzeszeni w przypadku wycofań dokonanych indywidualnie.
Do wniosku załącza się dokumenty określające wnioskowaną kwotę pomocy oraz pisemne oświadczenie, że wnioskodawca nie korzystał z podwójnego dofinansowania ze środków UE, krajowych lub rekompensaty z tytułu ubezpieczenia w odniesieniu do działań kwalifikujących się do wsparcia na podstawie proponowanych przepisów.

Państwa członkowskie nie mogą dokonać wypłat wsparcia przed określeniem przez Komisję współczynnika alokacji (redukcji). Państwa członkowskie mają zapewnić, że wszelkie płatności zostaną wypłacone w terminie do 15 października 2011 r.

Sporządzono:
Departament Rynków Rolnych MRiRW
Wydział Produktów Ogrodniczych