Biuro Wielkopolskiej Izby Rolniczej w Poznaniu, do którego trafia coraz więcej pytań o losy "Programu rekultywacji gleb zakwaszonych poprzez nawożenie wapnem pochodzenia naturalnego", niniejszym przekazuje informację o stanie rzeczy w tej kwestii.
Od roku 2004, w ramach realizacji programu, udzielono 4056 rolnikom naszego województwa ponad 10 mln zł dotacji do zakupu naturalnego wapna nawozowego, co pozwoliło zrekultywować około 53 tys. ha gleb zakwaszonych. Środki finansowe na realizację przedsięwzięcia pochodziły z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu.
W latach 2005-2007 pozyskiwaliśmy rocznie na ten cel ok. 2,5 mln zł, w roku 2008 tylko 1,5 mln zł. Udzieleniu tej ostatniej dotacji towarzyszyła informacja, że WFOŚiGW w Poznaniu zaprzestaje dalszego dotowania "Programu ...". Mimo to, Izba nasza złożyła formalne wnioski o finansowanie programu w roku 2009 i 2010, chcąc mieć możliwość wznowienia dotacji, gdy tylko ustaną obecne przeszkody.
Mając na względzie fakt, że liczba beneficjentów programu wynosiła dotychczas nieco ponad 1000 osób rocznie, zaś liczba chętnych przystąpić do programu osiągnęła 3 000, z dniem 1 lipca 2008 roku zaprzestaliśmy przyjmowania dalszych zgłoszeń. Tak więc w chwili obecnej na podpisanie umów nadal czeka ponad 2000 rolników.
W świetle powyższych faktów, Zarząd Wielkopolskiej Izby Rolniczej już w roku ubiegłym podjął intensywne działania zmierzające do rozwiązania kwestii braku środków na dotacje do wapnowania gleb, nie tylko w naszym województwie, ale także w skali całego kraju. Pewną nadzieję zawierała odpowiedź na nasze pismo, skierowane do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zawierająca informację o zamiarze podjęcia rozmów z Ministrem Ochrony Środowiska, aby udzielanie dotacji do wapnowania wpisać do ustawowych zadań wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Niestety, do dzisiaj nie znamy pozytywnych efektów tej zapowiedzi.
W kwietniu br. z inicjatywy Zarządu WIR, Marszałek Województwa Wielkopolskiego podjął konsultacje w tej sprawie nie tylko z naszą Izbą, ale także z ekspertami Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, Stacji Chemiczno-Rolniczej oraz z licznymi organizacjami rolniczymi. Ich efektem było wystąpienie do wielkopolskich parlamentarzystów oraz organów rządowych z wnioskiem o podjęcie działań zmierzających do zapewnienia dotowania zakupu wapna na cele rolnicze. Niepokoi nas jednak odpowiedź, jaką w tej sprawie udzielił resort ochrony środowiska, który stoi na stanowisku, że obecne przepisy regulujące działalność funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej umożliwiają udzielanie przedmiotowych dotacji jedynie wtedy, gdy zakwaszenie gleby następuje np. na skutek występowania kwaśnych opadów, nie zaś na skutek samej działalności rolniczej. Stwierdzenie to motywuje nas do dalszego lobbowania w kręgach przedstawicieli samorządów terytorialnych, parlamentarzystów, polityków i kierownictwa Wojewódzkiego Zarządu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu w celu stworzenia prawnych możliwości dotowania wapnowania, niezależnie od przyczyny zakwaszenia gleby.
Poszukując pozytywnego rozwiązania problemu dotowania wapnowania gleb, Wielkopolska Izba Rolnicza pragnie zapewnić, że wszyscy oczekujący podpisania umów o dotację zachowują swe miejsce w kolejce, choć do momentu pozyskania środków nie możemy określić, kiedy to nastąpi. Przyjmowanie nowych zgłoszeń wznowimy dopiero wtedy, gdy pojawią się realne możliwości "rozładowania" bieżącej listy oczekujących.
Ireneusz Kozecki
Dyrektor Wielkopolskiej Izby Rolniczej